breda_60

Beatrix en de Poolse president Kwasniewski hebben een kerkdienst bijgewoond in de Maria kerk in Breda. De stad werd 60 jaar geleden bevrijd. Tientallen Polen lieten het leven tijdens de hevige gevechten rond Breda.
Een aantal Poolse bevrijders ging in 1944 eerst naar de kerk (die in het voormalige dorp Ginneken ligt, nu Zuid-Breda), voordat ze de stad veroverden op de Duitsers. Met het oplezen van de ongeveer veertig Nederlandse plaatsnamen waar Poolse strijders begraven liggen, werden de gevallen Polen tijdens de dienst herdacht.
Deze werd geleid door een Poolse priester en voor een deel in het Pools gehouden. Naast de Brabantse commissaris van de koningin Maij-Weggen waren haar voorganger Houben en bisschop Muskens bij de plechtigheid aanwezig.

Ereveld
Na de dienst legden de koningin en de president een krans op het ereveld in Breda waar 80 Polen begraven liggen. Bij de herdenking waren veel veteranen aanwezig. Ook de oud-militairen en schoolkinderen legden kransen en bloemen.
De Poolse minister van Defensie legde een krans bij het graf van generaal Stanislaw Maczek onder wiens leiding de Eerste Poolse Pantserdivisie Breda bevrijdde. Maczek overleed twaalf jaar geleden op 102-jarige leeftijd.
De herdenking begon vrijdag met een herdenkingsconcert in de Grote Kerk. Gisteren reden zo'n honderd oud-strijders dezelfde route door Breda als 60 jaar geleden. Onder hen was ook de zoon van generaal Maczek.

Vrijheid
Met de slogan "Voor uw en onze vrijheid" vochten de Poolse militairen voor Breda. Ze voorkwamen dat de stad door Duits geschut werd verwoest. De inwoners van Breda kregen hun vrijheid terug, maar dat liep anders voor de Poolse militairen zelf.
Polen was in Russische handen gevallen en de Polen die mee hadden gevochten aan geallieerde zijde werden als verraders gezien. Velen bleven daarom in Nederland achter. Op de echte bevrijding van hun eigen land moesten ze nog 45 jaar wachten.

De bevrijdingsleus van het Poolse leger wordt nog steeds in ere gehouden door Poolse veteranen.

●Dit is een 8mm-filmpje, dat is opgenomen op 29 oktober 1944, de dag van de bevrijding van Breda, in de Nieuwe Ginnekenstraat en het Van Coothplein. Het laat ook de overwinningsparade van de Polen een paar dagen later zien. BN/DeStem kan het tonen dankzij mevrouw Saskia Raaymakers uit Breda. Haar vader en moeder hebben de opnamen gemaakt vanuit hun toenmalige huis aan de Nieuwe Ginnekenstraat.

●Verslag van Geert van de Kamp over het gevonden 8mm-filpje met de eigenaresse.

●Radio interview per telefoon van Marcel Bolsius met verslaggever André van Schoonderwoerd ter plaatse.

●Verslag van André van Schoonderwoerd in Breda.

11-03-2010 ◊ LAST UPDATE