In 1981 werd een stichting opgericht, met de naam 'Museum Breda-Polen 1939-1945'.
Na een bezoek aan de tentoonstelling die de stichting in het gebouw van de St.Olof detailhandelsschool had ingericht 
over het aandeel van de Polen in de bevrijding van Zuid-Nederland en Breda, heeft generaal Maczek goed gevonden 
dat zijn naam aan een op te richten museum werd verbonden.

De stichtingsnaam luidt: Stichting Museum Breda-Polen 1939-1945 Generaal Maczek.

In 1997 werd het museum overgebracht naar de huidige locatie t.w. Trip van Zoudtlandtkazerne in Breda.

Gelijktijdig met dit jubileum komt het codeer apparaat Enigma naar Breda, en wel in het Maczek museum waar in de expositie ,,De Vlucht,, het een tijdelijk onderkomen vind.

Deze tentoonstelling is te bezoeken vanaf juni t/m 11 september 2011 elke 2e en 4e zondag van de maand.

ENIGMA

Enigma is een (de)coderings­apparaat dat in de Tweede Wereldoorlog op grote schaal door Duitsland werd gebruikt. Het zou nooit zo bekend geworden zijn als het niet was gekraakt. Dit gebeurde voor het eerst rond 1930 door een drietal Poolse wiskundigen van de Universiteit van Poznan, de hoofdstad van Wielkopolska. Mede in het kader van het Poolse voorzitterschap van de EU is de President van deze provincie, Marek Woźniak, sinds enige tijd bezig meer bekendheid te geven aan de prestaties van deze Poolse wetenschappers tijdens de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw.

Marek Woźniak president van de Poolse provincie Wielkopolska en de regionale regering voert sinds enkele jaren intensief actie met als doel de kennis over Poolse weteschappers en werknemers van het bureau Szytrów van het Poolse leger populair te maken. Beiden droegen bij het breken van de codes van de Duitse codeermachine Enigma.

De tentoonstelling was o.a. eerder te zien in het Europees parlement in Brussel. 

Een machine, vriendschap en bloed                                          

  maandag 04 juli 2011

Bij de tentoonstelling in het Generaal Maczekmuseum draait het om de enigma-codeermachine. De Duitsers dachten dat de code niet te kraken was, de Polen bewezen het tegendeel.foto Edwin Wiekens/het fotoburo

BREDA - 'Een band van vriendschap en bloed.' Zo omschreef commissaris van de Koningin Wim van de Donk zaterdag de relatie tussen Polen en Nederland, en Breda in het bijzonder.

Van de Donk was aanwezig bij de officiële opening van de expositie 'Enigma, de overwinning ontcijferd', in het Generaal Maczekmuseum dat is gehuisvest op de Trip van Zoudtlandkazerne aan de De la Reijweg in Breda.

De kleine rondreizende tentoonstelling draait eigenlijk maar om één ding: de enigma-codeermachine. In een vitrinekast staat zo'n apparaat uit de Tweede Wereldoorlog, waarvan de Duitsers dachten dat hij niet te ontcijferen was.

Toch waren het Poolse wiskundigen die de code in de loop van de jaren dertig wisten te kraken van de machine, waarvan het eerste prototype in 1915 is gemaakt door twee Nederlandse marine-officieren in Nederlandsch-Indië.

Het verhaal van de enigma is er een van spionage, verraad, moord en heldenmoed. Er zijn mensen die vinden dat het kraken van de enigma een van de belangrijkste redenen is geweest dat de geallieerden en niet de nazi's de oorlog hebben gewonnen.

De rol van de Polen is lang onderbelicht geweest. Dat is ook een reden waarom president Marek Wozniak van de Poolse regio Wielkopolska zo blij is dat de expositie juist is te zien in Breda, 'de meest Poolse stad van Nederland'. Tenslotte ligt hier de legendarische generaal Stanislaw Maczek begraven. Wozniak: "Dit is een ontmoeting van grote persoonlijkheden die aan de redding van honderdduizenden mensen hebben bijgedragen. Hier komen twee buitengewone werelden bijeen: de geheimzinnige van cryptologen uit Poznan en de militaire heldenmoed van generaal Maczek en zijn mannen, die beiden lang bescheiden en onbekend zijn gebleven."

De expositie in het Generaal Maczekmuseum is te zien van 10 juli tot en met 11 september, elke tweede en vierde zondag van de maand van 14.00 uur tot 17.00 uur. Het museum bevindt zich op het terrein van de Trip van Zoudtlandkazerne aan de De la Reijweg 95 in Breda. Legitimatie is verplicht.
 

 

Dertig jaar Generaal Maczekmuseum                                           
Expositie als eresaluut aan Poolse cryptologen

BREDA - Op 1 juni 1981 werd de stichting ‘Museum Breda-Polen 1939 -1945 Generaal Maczek’ opgericht. Dat heuglijke feit laat het museum niet onopgemerkt. Commissaris van de Koningin Wim van der Donk en de president van de Poolse provincie Wielkopolska, Marek Woźniak, openden de expositie ‘Enigma, de overwinning ontcijferd’.

DOOR HENK KETELAAR

 

Daarin staan drie Poolse wetenschappers centraal. Zij zagen kans om het door de nazi´s gebruikte (de)coderingsapparaat Enigma te kraken. Een origineel Enigma apparaat, ter beschikking gesteld door het Crypto Museum in Eindhoven, is in de expositie opgenomen. Veel Nederlanders van Poolse afkomst en Poolse ingezetenen waren naar Breda gekomen om de opening van de expositie bij te wonen. Met deze en eerdere tentoonstellingen eert het museum de moed en de opoffering van de Eerste Poolse Tankdivisie bij de bevrijding van Breda in 1944. “Ook om de slag van Arnhem was het een Poolse luchtbrigade die als eerste achter de linies werd gedropt,” memoreerde Van der Donk de Polen die met meer dan een half miljoen militairen schouder aan schouder met de geallieerden meevochten.

Spionagewereld

De Poolse strijdkrachten speelden niet alleen in gevechtshandelingen van de WO II een voorname rol, maar ook achter de schermen, in de schimmige spionagewereld. Een gegeven dat in expositie en in de toespraken van de Poolse provinciepresident en de Brabantse Commissaris van de Koningin duidelijk werd gemaakt. Beiden autoriteiten hebben met persoonlijke inzet de tentoonstelling mogelijk gemaakt.

Met invoeren van een Enigmacode openden zij afgelopen zaterdag trots deze bijzondere expositie van het Generaal Maczekmuseum. President Woźniak van de provincie Wielkopolska maakte in zijn toespraak helder dat niet alleen Poolse militairen maar ook wetenschappers een belangrijke rol hebben gespeeld in de overwinning van Nazi Duitsland. “Vooral die van de Poolse wetenschappers Marian Rejewski, Jerzy Rózyki en Henryk Zyglaski,” lichtte hij toe. Zij wisten de geheime berichten van de Duitse codeermachine Enigma te kraken. “Zij maakten het onmogelijke mogelijk,”meldde Woźniak. Tot in de jaren ‘70 werd dat als topgeheim beschouwd.

Innovatie

Het principe van Enigma, afgeleid van het Griekse woord ‘ainigma’ wat raadsel betekent, is een vinding van twee Nederlandse marineofficieren. “Zelf hebben ze er nooit iets aan kunnen verdienen omdat defensie het woord innovatie toen nog niet kende,” meldde Van der Donk in zijn toespraak. “Door toedoen van de Poolse wetenschappers hadden de geallieerden toegang tot de geheime berichten van de Wehrmacht,” zei Woźniak en wees daarbij op samenwerking die Polen ook nu betracht als voorzitter van de EU. Hoe het ook zij, het kraken van de code droeg in belangrijke mate bij aan de overwinning op nazi-Duitsland. Dat wordt in de tentoonstelling van het Generaal Maczekmuseum niet onder stoelen of banken geschoven.

Foto: Commissaris Van der Donk opent de nieuwste expositie van het museum.

 

NAAR BOVEN