LEZING TER GELEGENHEID VAN DE HEROPENING VAN HET
GENERAAL MACZEK MUSEUM OP ZATERDAG 27 OKTOBER 2007
Door F. Ruczyński,
voorzitter van het museum.
Geachte genodigden,
Als voorzitter van het Generaal Maczek Museum ben ik zeer vereerd vandaag
zoveel autoriteiten en
genodigden
als gastheer van onze Museumstichting te mogen
begroeten.
Een bijzonder welkom wil ik richten tot Zijne Excellentie
ambassadeur van Polen in Nederland,
de heer Stanczyk. Pas deze maand in Nederland geaccrediteerd
vereert u het Generaal Maczek Museum
reeds met een bezoek.
Ook een bijzonder welkom aan de burgemeester van Breda, de heer van der Velden, de Directeur van de Nederlandse Defensie Academie, tevens Gouverneur van de Koninklijke Militaire Academie de generaal majoor van Groningen.
Uit Polen de Commandant van de 11e Poolse Pantserdivisie uit Zagan, generaal majoor Lamla en zijn officieren. Deze divisie heeft zoals u weet de traditie van de voormalige 1e Poolse Pantserdivisie overgenomen.
Uit Engeland mijnheer Deimel, laatste voorzitter van de wereldorganisatie van veteranen van de 1e Poolse Pantserdivisie.
Dames en heren, ik wil samen met u kijken naar de afgelopen jaren, het heden en de toekomst van het Generaal Maczek Museum.
Vandaag is het op twee dagen na precies tien jaar geleden dat het Generaal Maczek Museum op de Trip van Zoudtlandtkazerne werd geopend door de Bevelhebber der Landstrijdkrachten, Luitenant-generaal Schouten. Hierbij werd door de Koninklijke Landmacht uiting gegeven aan de achting en de aparte plaats die de Poolse bevrijders in de Bredase samenleving maar ook ver daarbuiten innemen. De Burgemeester van Breda C. Rutten en de toenmalige gouverneur van de KMA generaal majoor Vogelpoel steunden dit initiatief.
In 1981 werd al besloten tot oprichten van een Stichting en het inrichten van een permanente expositie. In 1997 verzochten twee vertegenwoordigers van de Poolse oud-strijders om de expositie in de Trip van Zoudtlandt kazerne te mogen onderbrengen. De toenmalige bevelhebber der Landstrijdkrachten stemde hiermee in. De Stichting heet nu officieel “Stichting Museum Breda – Polen 1939-1945, Generaal Maczek.
Toen ik in 1997 als voorzitter van het museum aantrad had het museum twee medewerkers en een bescheiden expositie. Het museum wilde zich op verschillende gebieden ontplooien en daarvoor waren veel medewerkers nodig met verschillende kwaliteiten. Gelukkig vonden we al snel extra vrijwilligers. Na een aanvankelijke goede start kreeg het museum echter ook met tegenslagen te kampen. In 2000 overleed onze conservator de heer Cees Coenders en in 2004 overleed onze enthousiaste en deskundige Poolse historica mevrouw Gosia Smulders Wojchechowska.
In 2004 vond ook de 60 jarige bevrijdingsherdenking plaats. Samen met het Generaal Maczek Museum richtte het Bredaas Museum dat jaar een indrukwekkende expositie in. De museumorganisatie groeide en werd steeds meer bekend. De verzameling oorlogsherinneringen breidde zich uit en kon ten toon worden gesteld. Onlangs schonk de Bredase gemeente het grote schilderij van Monte cassino, dat we tot dat moment nog in bruikleen hadden aan het museum. Met ondersteuning van sponsors hebben we het kunnen laten restaureren en nu hangt het weer in volle glorie in onze expositie.
Tezamen met het bestuur beschikt het museum op dit moment over 30 vrijwilligers. Zij zijn op verschillende gebieden werkzaam. De meesten assisteren bij de maandelijkse openingen en bij speciale bezoeken van groepen. Anderen zijn elke week druk bezig met het opnieuw registreren en digitaliseren van de inhoud van de bibliotheek. Dit is een tijdrovend en secuur werk wat specialisme vereist. Het museum beschikt over meer dan 4000 boeken waarvan diverse zeer uniek. Voor de vele Poolse boeken hebben we assistentie van vrijwilligers die de Poolse taal beheersen. Een enthousiaste werkgroep conservatie komt wekelijks bijeen om nieuwe aanwinsten in te klaren en te prepareren. Daarnaast worden door hen plannen gemaakt voor komende deeltentoonstellingen en herinrichting van de expositie. Een driemanschap is verantwoordelijk voor de duizenden foto’s, films, video’s en geluidsdragers. Het museum is pas overgegaan op een nieuwe huisstijl. U hebt dat al kunnen zien aan de uitnodiging voor deze heropening. Dit jaar nog gaan we met een nieuwe web-site op het internet. Er wordt gewerkt aan een re-enactment groep. Dat zijn mensen die door het dragen van oude uniformen en met gebruikmaking van voertuigen en ander materiaal uit de oorlog anderen willen tonen hoe het er in werkelijkheid uit heeft gezien. U zult straks buiten wat voorbeelden hiervan zien. Extern worden steeds meer activiteiten ontwikkeld. Dinsdag a.s. houdt het museum in Eindhoven een lezing. 17 november in Soesterberg. 27 november zijn de leden van de Sociëteit Effen hier te gast. Allemaal voorbeelden van zich uitbreidende activiteiten maar vooral steeds meer belangstelling.
De laatste tien jaar hebben vele duizenden bezoekers uit binnen en buitenland
het museum bezocht waaronder veel verenigingen en schoolklassen. Groepen uit de
militaire organisatie van zowel actieven als oudgedienden weten steeds meer de
weg naar het museum te vinden. Dit jaar werd het museum nog bezocht door de
Poolse premier de heer Kaczynski. In juni bezocht de Commissaris der Koningin in
Noord Brabant mevrouw Maij-Weggen samen met haar Poolse collega van de regio
Wielkopolska het museum.
Dit alles was door de jaren heen niet mogelijk geweest zonder de inzet van alle
vrijwilligers van het museum.
Deze opsomming zou u de indruk kunnen geven dat het museum al voldoende mensen tot haar beschikking heeft om alle taken naar behoren uit te voeren. Niets is minder waar. Er zijn nog steeds gebieden waar versterking nodig is. Nu we, zoals u straks zult zien, met twee gescheiden lokaliteiten opereren zijn daarvoor extra vrijwilligers nodig. We zouden graag twee maal per maand open zijn voor het publiek. Het geschiedkundig onderzoek heeft versterking nodig van deskundige mensen. O.A. in samenwerking met de militair historische afdeling van de Koninklijke Militaire Academie hopen we hier een oplossing voor te vinden. Het scholenprogramma behoeft een groep mensen die zich specifiek met de jeugd bezig houdt. Dat hier behoefte aan is geeft het groeiend aantal verzoeken van scholen aan. A.S maandag volgen 60 leerlingen van twee Bredase basisscholen hier een programma. Wanneer de vernieuwde registratie van de bibliotheek gereed is kan deze worden opengesteld voor onderzoek. Deskundige vrijwilligers zijn dan nodig die op vaste tijden onderzoekers kunnen ontvangen en helpen. De conservatiegroep zoekt actief naar materialen uit de Bredase en regionale oorlogsgeschiedenis. Gelukkig vinden steeds meer mensen het Generaal Maczek Museum de moeite waard om hun waardevolle oorlogsherinneringen in onder te brengen. Sommige zaken zijn echter alleen te verwerven wanneer je ze koopt.
Naast de uitstekende steun van defensie moet het museum werken met een zeer bescheiden budget dat wordt gevormd door donaties van bezoekers en sponsoren. De vele ambities moeten echter kunnen worden onderbouwd met een gezond budget. Hiervoor moet naar structurele oplossingen worden gezocht.
U hebt in uw uitnodiging al kunnen lezen dat we vanmiddag hier bij elkaar zijn voor een heropening.
Het museum heeft namelijk de beschikking gekregen over vijf nieuwe ruimten. Hierin zijn nu ondergebracht de bibliotheek, de bestuurskamer, een multimediazaal en een koffiecorner annex museumwinkel. Verder twee kamers voor de conservatiegroep, een werk en een opslag kamer. Een kern van vrijwilligers heeft een jaar hard gewerkt om deze ruimten aan te passen aan de nieuwe behoeften. Door de verplaatsing van het documentaire gedeelte en de shop annex coffee corner naar nieuwe lokalen is in de expositiezaal zelf hierdoor meer ruimte ontstaan. Deze uitbreiding geeft het museum meer armslag om haar doelstelling te verwezenlijken.
Die doelstelling is gericht op de vorming van een kennis- en onderzoekscentrum gericht op Breda en de regio in oorlogstijd en de inzet van alle Poolse troepen in Nederland. Dit geldt vooral voor de soldaten van generaal Maczek, de parachutisten van generaal Sosabowski en de Poolse luchtmacht. Dit moet de basis vormen voor het verzamelen, in standhouden en verspreiden van kennis van dit stuk regionale en landelijke Nederlands-Poolse geschiedenis.
Het bestuur hoopt op termijn het museum tot een volwaardige (semi-) professionele organisatie te kunnen uitbouwen eventueel in samenwerking met anderen.
Ik wil mijn openingsspeech beëindigen met u nogmaals hartelijk te bedanken voor uw komst. Uw massale positieve reactie op de uitnodiging toont aan dat u zich betrokken voelt bij het werk dat wij met zijn allen verrichten. Wij hebben daarvoor uw steun hard nodig.
Ik wil nu uw aandacht vragen voor zijne excellentie de Poolse Ambassadeur, de heer Stanczyk.
Omroep Brabant was ook
aanwezig
op deze dag .
Presentator Tom van de Oetelaar heeft een telefonisch interview met onze voorzitter Frans Ruczynski.
Verslaggever Willem-Jan Joachems doet ter plekke verslag.
12-03-2010 ◊ LAST UPDATE
Generaal Maczek Museum 