BREDA - Dr. Andrzej Maczek, zoon van wijlen generaal Stanislaw Maczek, ontvangt volgende maand het eerste exemplaar van zijn vaders - eindelijk - in het Nederlands vertaalde memoires.

Uitgever John van Ierland heeft dat bekendgemaakt.

Op maandagmiddag 14 december wordt het boek, Van paardenwagen tot tank, op het Kasteel van Breda gepresenteerd. Maczek jr. overhandigt het volgende exemplaar aan mevrouw Josseleine Teulings-Sosinski. Zij is dochter van de eerder dit jaar overleden Poolse veteraan Zdislaw Jan Sosinski, in wiens nalatenschap een Nederlandse vertaling van Maczeks oorlogsmemoires werd aangetroffen.

Volgende exemplaren worden uitgereikt aan twee Poolse oud-strijders, aan twee cadetten wier grootvaders tot de bevrijders van de stad behoorden, aan burgemeester Peter van der Velden en aan gastheer generaal-majoor Siem van Groningen, gouverneur van de KMA en commandant van de Nederlandse Defensie-Academie.

Voor de plechtigheid zijn 240 uitnodigingen verstuurd, onder andere naar de gemeentebesturen van de Zuid-Nederlandse en West- Vlaamse steden die in het najaar van 1944 door Maczeks 1e Poolse Pantserdivisie zijn bevrijd.

Ook Bredanaars die zich tevoren bij Uitgeverij van Ierland hebben aangemeld, zijn welkom, voorzover de capaciteit van de zaal (500 zitplaatsen) dat toelaat.

De Nederlandse vertaling van Maczeks Od podwody do czolgud is van Willem A. Maijer en Leo W.A van Herpt. Maijer was een indertijd in Amsterdam gevestigde tolk/vertaler, die zijn werk mogelijk in opdracht van toenmalig Saval-directeur en oud-Pantserdivisie-officier Sosinski heeft gedaan. De memoires - die in totaal twintig Poolse en één Franse druk beleefden, - verschenen voor het eerst in 1961 bij Orbis Books in Londen.

De Nederlandse vertaling is recentelijk bewerkt door de regionale oorlogspublicisten Jos van Alphen en Tom Peeters, die ook het initiatief tot publicatie namen, en uitgever Van Ierland, die het circa 45 jaar oude werkstuk in hedendaags Nederlands hertaalde.

Het boek, dat als paperback van circa 350 pagina's wordt uitgebracht, zal veel nog niet eerder gepubliceerde foto's bevatten. Deze zijn afkomstig uit de collecties van het Sikorski Institute in Londen en het plaatselijke Generaal Maczekmuseum. De winkelprijs ligt rond de twintig euro.

Het complete presentatieprogramma is inmiddels in meer dan grote lijnen rond. De ontvangst van de naar verwachting circa vijfhonderd gasten is rond drieën voorzien in de Grote Zaal, waar het Maczekmuseum voor de gelegenheid een expositie met eigen materiaal inricht en de zaalwachters in het originele gevechtstenue van generaal Maczeks divisie gehuld zijn.

De presentatie zelf geschiedt in de aula van de KMA en wordt ingeleid met filmbeelden van de generaal en zijn manschappen tijdens hun bevrijdingstocht door Vlaanderen en Zuid-Nederland. Vervolgens onthult Andrzej Maczek tegen half vijf het eerste exemplaar van de nieuwe uitgave.

Rond vijf uur biedt burgemeester Van der Velden aan het Maczekmuseum een Pools officierssabel in bruikleen aan. Het gemeentebestuur kreeg de sabel op 25 oktober ten geschenke van de Vereniging Het Rodziewicz-Geslacht, als bewijs van dank aan alle naoorlogse Bredase stadsbesturen die de herinnering aan de Poolse bevrijders levend hebben gehouden.

Generaal Maczek legt bij een bezoek aan de stad in 1981 een krans op de Poolse erebegraafplaats aan de Vogelenzanglaan in 't Ginneken. foto Johan van Gurp/archief BN/DeStem

Memoires Maczek oogsten applaus

door Leo Nierse. dinsdag 15 december 2009

BREDA - "Gelukkig is het typoscript letterlijk uit de kast gekomen en dankzij het initiatief en de noeste arbeid van de bewerkers is het nu beschikbaar voor iedereen die er belang in stelt." Dat zei Josseleine Teulings-Sosinski gistermiddag tijdens de stijlvolle bijeenkomst waarmee in de aula van de KMA Van paardenwagen tot tank - de eerste Nederlandse editie van wijlen generaal Maczeks oorlogsmemoires - werd gepresenteerd.

Teulings is de (enige) dochter van de recentelijk overleden Zdislaw Jan Sosinski, de oud-Saval-directeur die - als voormalig officier van Maczeks 1e Poolse Pantserdivisie - de nu vijftig jaar oude memoires blijkbaar ooit van het Pools in het Nederlands had laten vertalen. Bij de boedelliquidatie stuitte Teulings op het voor haar volslagen onbekende werkstuk. Ze speelde het in handen van oorlogspublicisten Jos van Alphen en Tom Peeters, die het bewerkten en er nog maar twee maanden geleden mee aanklopten bij de Bredase uitgever John van Ierland.

Die besloot meteen tot uitgave. Met als gevolg dat de nu 77-jarige Andrzej Maczek zijn vaders vertaalde boek - vijftien jaar en drie dagen na diens overlijden op 102-jarige leeftijd - gisteren letterlijk kon onthullen. 'This is the Big Moment", sprak de in Sheffield woonachtige Maczek jr. met ernstige blik, voordat hij het boek trots met beide armen langdurig boven zijn hoofd uitstrekte, om het de 350 aanwezigen te tonen. Die antwoordden met een minutenlang applaus. Hoewel 'een grote eer' gistermiddag de meest gebezigde woorden waren, was deze ovatie een onmiskenbaar huldeblijk aan de even briljante als menselijke militair, die het door hem bevrijde Breda altijd een warm hart is blijven toedragen. In dit verband viel op dat de andere acht, door Maczek bevrijde (Zeeuws-)Vlaamse gemeenten de uitnodiging niet hadden gehonoreerd. Wel was de Poolse ambassade vertegenwoordigd.

Na afloop zat Andrzej Maczek anderhalf uur lang te signeren. De rij wachtenden leek maar niet te slinken.

Vertaalde memoires Maczek eindelijk gepresenteerd (Bron: Omroep Brabant)

)BREDA - De in het Nederlands vertaalde memoires van de Poolse generaal Stanislaw Maczek zijn maandag gepresenteerd op de KMA in Breda. De pantserdivisies van Maczek bevrijdde in de Tweede Wereldoorlog Breda van de nazi's.

Maczek schreef zijn oorlogsherinneringen in 1960 op in een boek. Het verscheen in het Pools en in het Frans, maar nooit in het Nederlands. De Poolse oorlogsveteraan Sosinski die na de oorlog in Breda bleef, liet het werk van zijn vriend daarom begin jaren zestig vertalen, maar van publicatie kwam het nooit.

Dochter
Het was de dochter van Sosinski die na de dood van haar vader de vertaling vond in een kast. De vrouw die op de memoires stuitte, wist tot kort geleden niet wat ze in handen had. Het verhaal van Maczek is doorspekt met namen en feiten en de vertaling van het boek 'Van Paardenwagen tot Tank' is opnieuw bewerkt. In het boek staan ook nog nooit eerder gepubliceerde foto's in van het Generaal Maczekmuseum in Breda.

Pantsergeneraal Stanislaw Maczek is op eigen verzoek begraven op het Pools militaire ereveld in Breda. Maczek hield van de stad en stad houdt nog steeds van hem.

11-03-2010 ◊ LAST UPDATE

NAAR BOVEN TERUG